Ứng dụng giấy — bột giấy
FAS (axit formamidine sulfinic) được dùng cho tẩy trắng bằng phương pháp khử trong dây chuyền giấy tái chế. Trang này nêu vị trí của FAS trong dây chuyền, các yếu tố quyết định hiệu quả, chỉ tiêu cần đo và cách thiết kế một thử nghiệm tại nhà máy.
Giấy thu hồi chứa mực in, lớp phủ và tạp chất từ nhiều nguồn khác nhau. Nếu không loại, chúng làm giảm độ trắng, tăng điểm bẩn và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm cuối. Khử mực là chuỗi công đoạn cơ học và hóa học, không phải một phép xử lý đơn lẻ.
Tẩy trắng khử thay đổi một số cấu trúc tạo màu mà không loại lignin, nên có thể giữ hiệu suất xơ tốt hơn trong những hệ thống phù hợp.
FAS được hoạt hóa trong môi trường kiềm và thường được đánh giá sau các công đoạn khử mực chính, tuyển nổi, rửa và loại tạp.
FAS không thay thế tuyển nổi, rửa, sàng, phân tán, kiểm soát stickies hay loại tro. Những chức năng đó thuộc về quá trình khử mực cơ học và chương trình hóa chất tổng thể. FAS xử lý phần màu còn lại sau khi mực đã được loại.
| Yếu tố | Ảnh hưởng |
|---|---|
| Thành phần nguyên liệu | Giấy báo, tạp chí, giấy văn phòng, bìa phủ và giấy hỗn hợp chứa mực, lớp phủ và loại xơ khác nhau — cùng một liều FAS có thể cho mức tăng độ trắng khác nhau |
| Loại mực | Mực offset, flexo, toner và mực kỹ thuật số phản ứng khác nhau với khử mực |
| Độ đặc (consistency) | Ảnh hưởng đến trộn và phân bố hóa chất; quy trình xây dựng ở một độ đặc không chuyển trực tiếp sang độ đặc khác |
| pH và độ kiềm | FAS cần hoạt hóa bằng kiềm; pH phải đo tại chỗ và kiểm soát trong suốt giai đoạn tẩy trắng. Nhu cầu kiềm thay đổi theo nguyên liệu và nước công nghệ |
| Nhiệt độ | Ảnh hưởng tốc độ phản ứng, độ ổn định hóa chất và sự cân bằng giữa mức tăng độ trắng tức thời và độ hồi màu về sau |
Thông số liều — pH — nhiệt độ — thời gian theo từng giai đoạn xem tại TDS FAS; lưu ý điều kiện riêng cho DIP không dùng thay cho thông số tẩy trắng chung.
| Chỉ tiêu | Cách dùng |
|---|---|
| Độ trắng (% ISO) | Đo trước và sau khi xử lý FAS, và sau công đoạn tiếp theo |
| ERIC | Nồng độ mực còn lại hiệu dụng — dùng cùng độ trắng để đánh giá hiệu quả khử mực |
| Đếm điểm bẩn | Ghi nhận các điểm và tạp chất nhìn thấy được |
| Hiệu suất xơ | Tẩy trắng khử không dựa vào giai đoạn loại lignin nên có thể giữ hiệu suất xơ; vẫn phải đo trên chính nguyên liệu và cấu hình của nhà máy |
| Độ bền | Kiểm tra độ bền kéo, xé và các chỉ tiêu liên quan sau tẩy trắng và nghiền |
| Nước thải | Ghi COD, màu, pH và các thông số theo giấy phép của nhà máy |
| Tiêu hao hóa chất | Tính FAS và kiềm tiêu hao trên mỗi tấn bột khô |
Khi so sánh với natri dithionit hoặc chất tẩy trắng khử khác, cần đối chiếu: mức tăng độ trắng, phản ứng màu còn lại và ERIC sau khử mực, hiệu quả đếm điểm bẩn của cả hệ thống, tiêu hao hóa chất, nhu cầu kiềm, nhiệt độ — thời gian, độ hồi màu, hiệu suất và độ bền, yêu cầu bảo quản, tải nước thải và chi phí trên mỗi tấn bột.
Không dùng một tỷ lệ thay thế cố định làm công thức sản xuất — liều đúng phải xác lập bằng thử nghiệm riêng cho từng nhà máy.
So sánh kinh tế chỉ có nghĩa khi tính trên mỗi tấn bột hoặc giấy bán được, và bao gồm: giá và liều FAS, chi phí kiềm, tác nhân chelate, nước và năng lượng, thời gian lưu, hiệu suất xơ, độ hồi màu, xử lý nước thải và lượng giấy loại ở máy xeo.
Một mức giá hóa chất thấp hơn không đồng nghĩa tổng chi phí thấp hơn.
Mỗi khối dưới đây trả lời trọn một câu hỏi, kèm số liệu có thể đối chiếu với TDS và COA theo lô.
Giấy tái chế chứa mực in, keo, chất phủ và tạp chất từ sản phẩm cũ, làm giảm độ trắng và tăng số điểm bẩn của bột giấy. Nếu không tách và xử lý mực, bột giấy không đạt độ sạch cần cho sản phẩm in hoặc bao bì chất lượng cao. Khử mực kết hợp tẩy trắng khử giúp giảm ERIC và cải thiện độ trắng.
FAS được dùng như bước tẩy trắng khử sau tuyển nổi và rửa, xử lý phần màu còn lại. FAS không thay thế tuyển nổi, rửa, sàng, phân tán, kiểm soát stickies hay khử tro; các công đoạn này vẫn quyết định hiệu suất tách mực của toàn dây chuyền. Vì vậy cần đo cả dây chuyền, không chỉ độ trắng đầu ra.
Không. FAS là chất tẩy trắng khử, không phải giải pháp thay thế tuyển nổi hoặc rửa. Nếu nguyên liệu còn nhiều mực chưa tách, thêm FAS không sửa được vấn đề cấu hình dây chuyền. Cần đánh giá riêng hiệu suất từng công đoạn trước khi kết luận FAS không hiệu quả.
Cửa sổ thử nghiệm DIP thường dùng: pH 10–11, nhiệt độ 80–90 °C, thời gian 30–60 phút và liều 3–6 kg/tấn bột khô (0,3–0,6%); khi nguyên liệu chứa bột giấy cơ học cần giữ pH dưới 10,2. Cửa sổ này nằm trong khoảng khuyến nghị của TDS FAS (pH 9–11, 70–120 °C, 15–90 phút, liều 0,3–1,0%) và không dùng như thông số chung.
Chi phí FAS nên tính trên mỗi tấn bột khô, không chỉ theo giá bao, vì hiệu quả phụ thuộc liều tiêu hao, hiệu suất xơ và tỷ lệ phải xử lý lại. Cần quy đổi về cùng độ tinh khiết, cùng điều kiện và cùng mục tiêu độ trắng để so sánh giữa các phương án.
Lỗi phổ biến là chỉ thử một mức liều duy nhất, thay nhiều biến số cùng lúc, không giữ mẫu đối chứng và chỉ đánh giá bằng mắt. Nên chạy dải liều có đối chứng, ghi pH và nhiệt độ theo thời gian thực, lặp lại tối thiểu ba lần trước khi nâng quy mô, và theo dõi chất lượng nước giữa các máy.
Cập nhật lần cuối: .
Gửi yêu cầu để nhận TDS có chữ ký, COA mẫu của lô gần nhất và báo giá theo quy cách đóng gói bạn cần. Hỗ trợ kỹ thuật bằng tiếng Việt qua email, WhatsApp và Viber.
